همسترها، این جوندگان کوچک و دوستداشتنی، برای بسیاری از ما نمادی از تنهایی و آرامش هستند. اما آیا واقعاً همسترها حیوانات تنهایی هستند؟ یا ممکن است درک ما از نیازهای اجتماعی آنها نادرست باشد؟ در این مقاله، به صورت جامع و کامل به بررسی رفتار اجتماعی همسترها، نیازهای ارتباطی، شرایط نگهداری مناسب و تفاوت بین نژادهای مختلف این حیوانات میپردازیم تا بتوانیم پاسخی دقیق و علمی به این سؤال بدهیم.
رفتار طبیعی همسترها در طبیعت
رفتار طبیعی همسترها در طبیعت یکی از جنبههای جالب و کمتر شناختهشدهی این جوندگان کوچک است که تأثیر زیادی بر نحوهی نگهداری آنها در محیطهای خانگی دارد. همسترها بهطور طبیعی حیواناتی شبزی و انفرادی هستند که بیشتر ساعات روز را در زیر زمین، داخل لانههایی که با مهارت حفاری کردهاند، سپری میکنند. این لانهها معمولاً شامل چندین تونل و اتاقک برای ذخیرهی غذا، خواب، و زاد و ولد هستند. آنها ترجیح میدهند از تماس مستقیم با دیگر همسترها، مگر در شرایط خاص، خودداری کنند و با علامتگذاری قلمرو خود با ترشحات غدد بویی، محدودهی شخصیشان را به دیگران هشدار میدهند.
در طبیعت، هر همستر برای خود محدودهی مشخصی دارد و در صورت ورود همستری دیگر به این فضا، واکنشهای تهاجمی شدیدی از خود نشان میدهد. این درگیریها گاهی تا حد نبرد فیزیکی و حتی مرگ یکی از طرفین نیز پیش میرود. چنین رفتارهایی ریشه در غریزهی بقا و حفاظت از منابع غذایی دارد که در طبیعت محدود هستند. حتی همسترهایی که از نظر ظاهری آرام و بیخطر بهنظر میرسند، در برابر تهدیدی برای قلمرو خود، واکنش شدیدی از خود نشان میدهند.
تنها استثنا در این رفتار محافظهکارانه، زمان جفتگیری است. در این دوران، مادهی همستر برای مدت کوتاهی به نر اجازهی ورود به قلمرو خود را میدهد، اما این همزیستی موقتی بوده و بلافاصله پس از جفتگیری، نر باید منطقه را ترک کند. در غیر این صورت، احتمال بروز درگیری و حتی حملهی ماده به نر بسیار بالاست. این الگوی رفتاری نشان میدهد که همسترها از نظر طبیعی حیواناتی انزواطلب هستند و ساختار اجتماعی پیچیدهای مانند برخی دیگر از جوندگان ندارند. بنابراین، درک این رفتار طبیعی در انتخاب روش صحیح نگهداری همستر در خانه بسیار اهمیت دارد.
آیا نگهداری دو همستر با هم ممکن است؟
پرسش دربارهی امکان نگهداری دو همستر در یک قفس، یکی از رایجترین دغدغههای علاقهمندان به این حیوانات خانگی است. پاسخ این سؤال وابسته به عوامل متعددی از جمله نژاد، جنسیت، سن، و شرایط محیطی است، اما در بیشتر موارد، نگهداری چند همستر در یک فضا توصیه نمیشود. همسترها بهطور کلی حیواناتی انفرادی و قلمروطلب هستند، و این ویژگی بهویژه در برخی نژادها مانند همستر سوری (همستر طلایی) بسیار برجسته است.
همستر سوری یکی از محبوبترین نژادهای خانگی است که با ظاهر دوستداشتنی و رفتار آرامش، توجه بسیاری از خانوادهها را به خود جلب میکند. با این حال، این نژاد بسیار انزواطلب است و حضور یک همستر دیگر را در کنار خود تحمل نمیکند. حتی اگر دو همستر سوری از سنین پایین و بهظاهر با یکدیگر سازگار باشند، با رسیدن به بلوغ جنسی، اغلب دچار تغییر رفتار میشوند و خصومت و رفتار تهاجمی بین آنها شکل میگیرد. این درگیریها میتواند منجر به آسیبهای جسمی شدید یا حتی مرگ یکی از آنها شود. بنابراین، کارشناسان توصیه میکنند همستر سوری همواره بهصورت تنها نگهداری شود.
در مقابل، برخی از گونههای همسترهای کوتوله مانند همستر کمپبل یا همستر روبوروفسکی گاهی میتوانند با یکدیگر همزیستی کنند، اما این همزیستی نیز به شروطی سخت و دقیق نیاز دارد. اولاً، همسترها باید از یک بستر و از یک جنس (نر یا ماده) باشند تا سازگاری بیشتری با هم داشته باشند. ثانیاً، باید بهصورت همزمان وارد یک قفس جدید شوند تا هیچکدام احساس نکند که قلمرو به او تعلق دارد. علاوه بر این، قفس باید بسیار بزرگ باشد و امکاناتی مانند چندین لانه، ظرف غذا، ظرف آب، چرخ تمرین و اسباببازی مجزا برای هر یک از آنها فراهم شود تا از ایجاد تنش بر سر منابع جلوگیری شود.
با این وجود، حتی در شرایط ایدهآل نیز احتمال درگیری همچنان وجود دارد. همسترها ممکن است بهصورت ناگهانی رفتار تهاجمی از خود نشان دهند، بهویژه در صورت بروز استرس، بیماری یا تغییر در محیط. نگهدارنده باید روزانه رفتار آنها را زیر نظر داشته باشد و در صورت مشاهدهی علائمی از درگیری یا استرس، همسترها را فوراً از هم جدا کند.
اگرچه نگهداری دو همستر در یک قفس در برخی شرایط خاص ممکن است، اما ریسک بالای درگیری و آسیب جسمی، این کار را به گزینهای نامطمئن تبدیل میکند. انتخاب عاقلانهتر این است که برای هر همستر، قفس جداگانهای در نظر گرفته شود تا هم امنیت و هم سلامت روانی حیوان تضمین گردد.
علائم استرس یا درگیری در همسترها
اگر تصمیم دارید بیش از یک همستر را نگهداری کنید، باید با علائم هشداردهنده آشنا باشید. برخی از نشانههای رایج استرس و درگیری بین همسترها عبارتند از:
-
صداهای جیغمانند یا فریاد
-
تعقیب و گاز گرفتن مکرر
-
کندن یا ریختن موی همستر دیگر
-
زخم یا خراشهای پوستی
-
پنهان شدن مداوم یک همستر در لانه
در صورت مشاهدهی هر یک از این علائم، باید فوراً همسترها را جدا کنید تا از آسیبهای بیشتر جلوگیری شود.
همسترهای تنها: افسرده یا خوشحال؟
شاید در نگاه اول تصور کنید همستری که تنها زندگی میکند، ممکن است احساس تنهایی یا افسردگی کند. اما واقعیت این است که همسترها بهطور ذاتی حیواناتی انفرادی هستند و تنهایی آنها به معنای ناراحتی نیست.
با فراهم کردن شرایط محیطی مناسب شامل موارد زیر، همستر شما زندگی شاد و فعالی خواهد داشت:
-
چرخ تمرین با کیفیت برای فعالیت بدنی
-
اسباببازیهای چوبی و طبیعی برای جوندن
-
تونلها، لانههای متنوع و لایهبندی بستر
-
برنامه تغذیه منظم و تنوع غذایی
همسترها در صورتی که محیطی غنی و محرک داشته باشند، بهخوبی با تنهایی کنار میآیند و نیازی به همزیستی با همنوعان ندارند.
چرا برخی افراد اصرار به نگهداری دو همستر دارند؟
برخی از افراد به اشتباه تصور میکنند که چون حیواناتی مانند موشها، خرگوشها یا خوکچههای هندی نیاز به زندگی اجتماعی دارند، همسترها نیز به همین صورت هستند. این تصور اشتباه است. همسترها برخلاف بسیاری از جوندگان دیگر، اجتماعی نیستند و اصرار به نگهداری دستهجمعی آنها بیشتر از آنکه سودمند باشد، خطرناک است.
نکات کلیدی در نگهداری صحیح همستر
برای داشتن همستری سالم و خوشحال، رعایت نکات زیر ضروری است:
-
قفس با ابعاد حداقل ۸۰×۵۰ سانتیمتر با ارتفاع مناسب
-
بستر مناسب و عمیق از جنس خاک اره بدون عطر یا بوی شیمیایی
-
محیطی آرام و بهدور از سر و صدای زیاد
-
تمیز کردن منظم قفس بدون آسیب به قلمرو بوئی همستر
-
فراهمکردن خوراکیهای متنوع شامل دانهها، سبزیجات تازه و پروتئین حیوانی به میزان کنترلشده
در ادامه بخوانید: آگهی رایگان حیوانات خانگی گمشده
در نهایت، باید بدانیم که همسترها بهطور طبیعی حیواناتی تنها هستند و زندگی گروهی برای آنها مناسب نیست. نگهداری یک همستر در قفس، به شرط فراهم بودن نیازهای جسمی و ذهنی، نه تنها ظلم به حیوان نیست، بلکه بهترین انتخاب برای سلامت و طول عمر اوست.
اگر شما به فکر نگهداری همستر هستید، بهتر است به جای خرید دو همستر، بر ایجاد محیطی مناسب برای یک همستر تمرکز کنید. با این کار، هم حیوان شما سالمتر خواهد بود و هم احتمال بروز مشکلات رفتاری و آسیبهای فیزیکی کاهش مییابد.